БІОЛОГІЧНА РОЛЬ HUMAN BPI В ПЕРЕБІГУ ЗАХВОРЮВАНЬ ВЕРХНІХ ВІДДІЛІВ ШЛУНКОВО-КИШКОВОГО ТРАКТУ, АСОЦІЙОВАНИХ ІЗ HELICOBACTER PYLORI У ДІТЕЙ

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.24061/2413-4260.XVI.1.59.2026.8

Ключові слова:

Helicobacter pylori; гастродуоденальна зона; діти; підлітки; діагностика; ендоскопія; human Bactericidal/Permeability-Increasing protein.

Анотація

Поширеність інфекції Helicobacter pylori (HP) варіює у різних регіонах світу залишається нерівномірною. Близько однієї третини  дітей у світі мають HP, до того ж інфікування відбувається здебільшого у дитячому віці. Імунна відповідь при розвитку запальних захворювань здійснюється за рахунок синтезу та вивільнення антимікробних пептидів, які відіграють роль протективних факторів. Серед представників антимікробних пептидів humam BPI (hBPI), механізми протимікробного захисту якого реалізуються різними шляхами. Вивчення зв’язків між рівнем hBPI та морфологічними змінами слизової оболонки верхніх відділів шлунково-кишкового тракту при захворюваннях, асоційованих із НР у дітей, дасть змогу покращити розуміння біологічного значення даного антимікробного пептиду в імунній відповіді.

Мета. Дослідити рівень human BPI в сироватці крові дітей із захворюваннями верхніх відділів шлунково-кишкового тракту, асоційованими із HP та його роль у розвитку та перебігу інфекційного процесу.

Матеріали і методи. Обстежено 60 пацієнтів, віком від 10 до 17 років. Підгрупу 1 склали 30 дітей із захворюваннями гастродуоденальної зони, асоційованими з HP. До підгрупи 2 увійшли 30 дітей із захворюваннями гастродуоденальної зони, неасоційованими з HP. До групи контролю увійшли 20 умовно здорових дітей, репрезентативних за віком і статтю. Для діагностики було проведено лабораторне, ендоскопічне, гістологічне дослідження. Визначення рівнів hBPI в сироватці крові проводилося за допомогою імуноферментного аналізу з використанням комерційно доступного набору Human BPI ELISA Kit (Elabscience Biotechnology, Х'юстон, Техас, США). Протокол дослідження був затверджений Комітетом з біоетики Запорізького державного медико-фармацевтичного університету. Він був розроблений відповідно до етичних стандартів і принципів, що регулюють медичні дослідження на людях, і не порушував фундаментальних біоетичних норм. При включенні дітей у дослідження було отримано інформовану згоду. (Протокол №3 від 28.10.2024 р.). Статистична обробка даних проводилася на ПК з використанням ліцензійного програмного пакету Statistica для Windows 13.0, серійний номер JPZ8041382130ARCN10-J, з використанням значень арифметичного середнього (M), середнього квадратичного середнього (σ) та середніх порівнянь (m) для учасників, розділених на категорії, що відповідали критеріям нормальності. Зв'язки між показниками оцінювали за допомогою додаткових методів рангової кореляції Спірмена (r). Для оцінки значущості показників у групах, що були рівними, використовували t-критерій Стьюдента для малих вибірок з використанням непараметричного U-критерію Манна-Уїтні. Значущість вважали істотною при p<0,05.           Науково-дослідна робота кафедри на тему: «Прогнозування перебігу найбільш поширених запальних захворювань дитячого віку» (№ державної реєстрації 00121U107520, 2020-2026 рр.)

Результати. Встановлено, що рівень hBPI в сироватці крові дітей основної групи перевищував показники дітей групи контролю в 2,2 рази (p<0,05). Спостерігалось підвищення рівню hBPI при ерозивному гастродуоденіті у 3 рази порівняно з показниками контрольної групи (p<0,05). Виявлено гендерні особливості, а саме в підгрупі дівчат за наявності HP  зростання рівню hBPI відбувалось на 80 % (р<0,05), у підгрупі хлопчиків зростання hBPI у сироватці крові відбувалось більш виражено – на 300% (р<0,05). При наявності інфекції HP підвищення активності запалення відбувалось на фоні  зростання hBPI (p<0,05). При відсутності HP найвищий вміст hBPI в сироватці крові реєструвався при лімфоплазматичному інфільтраті 1 ступеня (p<0,05) і при мінімальних запальних змінах (p<0,05).

Висновки. За результатами проведеного дослідження встановлено, що перебіг захворювань верхніх відділів шлунково-кишкового тракту, асоційованих із HP, у дітей відбувається на тлі зростання вмісту в сироватці крові hBPI, рівень якого прямо залежить від ступеню та площі уражень слизової оболонки. Відмічено гендерні відмінності у забезпеченні організму відповідним рівнем hBPI. Показано, що у дівчат контрольної групи рівень hBPI був вищим, порівняно з хлопчиками.

Посилання

Li Y, Choi H, Leung K, Jiang F, Graham DY, Leung WK. Global prevalence of Helicobacter pylori infection between 1980 and 2022: a systematic review and meta-analysis. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2023;8(6):553-64. DOI: http://doi.org/10.1016/S2468-1253(23)00070-5
|

Borka Balas R, Meliț LE, Mărginean CO. Worldwide Prevalence and Risk Factors of Helicobacter pylori Infection in Children. Children (Basel). 2022;9(9):1359. DOI: http://doi.org/10.3390/children9091359
|

Yuan C, Adeloye D, Luk TT, Huang L, He Y, Xu Y, et al. The global prevalence of and factors associated with Helicobacter pylori infection in children: a systematic review and meta-analysis. Lancet Child Adolesc Health. 2022;6(3):185-94. DOI: http://doi.org/10.1016/S2352-4642(21)00400-4
|

Borka Balas R, Meliț LE, Mărginean CO. Current Worldwide Trends in Pediatric Helicobacter pylori Antimicrobial Resistance. Children (Basel). 2023;10(2):403. DOI: http://doi.org/10.3390/children10020403
|

Ma X, Wang Q, Ren K, Xu T, Zhang Z, Xu M, et al. A review of antimicrobial peptides: structure, mechanism of action, and molecular optimization strategies. Fermentation. 2024;10(11):540. DOI: https://doi.org/10.3390/fermentation10110540

Guzmán-Beltrán S, Juárez E, Cruz-Muñoz BL, Páez-Cisneros CA, Sarabia C, González Y. Bactericidal Permeability-Increasing Protein (BPI) Inhibits Mycobacterium tuberculosis Growth. Biomolecules. 2024;14(4):475. DOI: http://doi.org/10.3390/biom14040475
|

Theprungsirikul J, Skopelja-Gardner S, Burns AS, Wierzbicki RM, Rigby WFC. Bactericidal/Permeability-Increasing Protein Preeminently Mediates Clearance of Pseudomonas aeruginosa In Vivo via CD18-Dependent Phagocytosis. Front Immunol. 2021;12:659523. DOI: http://doi.org/10.3389/fimmu.2021.659523
|

Calafat J, Janssen H, Knol EF, Malm J, Egesten A. The bactericidal/permeability-increasing protein (BPI) is membrane-associated in azurophil granules of human neutrophils, and relocation occurs upon cellular activation. APMIS. 2000;108(3):201-8. DOI: http://doi.org/10.1034/j.1600-0463.2000.d01-45.x
|

Balakrishnan A, Chakravortty D. Epithelial Cell Damage Activates Bactericidal/Permeability Increasing-Protein (BPI) Expression in Intestinal Epithelium. Front Microbiol. 2017;8:1567. DOI: http://doi.org/10.3389/fmicb.2017.01567
|

Scanu A, Luisetto R, Oliviero F, Galuppini F, Lazzarin V, Pennelli G, et al. Bactericidal/Permeability-Increasing Protein Downregulates the Inflammatory Response in In Vivo Models of Arthritis. Int J Mol Sci. 2022;23(21):13066. DOI: http://doi.org/10.3390/ijms232113066
|

Kong Q, Lv Z, Kang Y, An Y, Liu Z, Zhang J. Bactericidal Permeability Increasing Protein Deficiency Aggravates Acute Colitis in Mice by Increasing the Serum Levels of Lipopolysaccharide. Front Immunol. 2021;11:614169. DOI: http://doi.org/10.3389/fimmu.2020.614169
|

Chuang HC, Chen MH, Chen YM, Yang HY, Ciou YR, Hsueh CH, et al. BPI overexpression suppresses Treg differentiation and induces exosome-mediated inflammation in systemic lupus erythematosus. Theranostics. 2021;11(20):9953-66. DOI: http://doi.org/10.7150/thno.63743
|

Ministerstvo okhorony zdorov’ia Ukrainy. Unifikovanyi klinichnyi protokol pervynnoi ta spetsializovanoi medychnoi dopomohy «Peptychna vyrazka shlunka ta dvanadtsiatypaloi kyshky u doroslykh i ditei» [Unified clinical protocol for primary and specialized medical care "Peptic ulcer of the stomach and duodenum in adults and children"]. Nakaz MOZ Ukrainy № 1514 vid 25 serpnia 2023 roku[Internet]. Kyiv: MOZ; 2023[cited 2025 Hru 18]. Available from: https://zakon.rada.gov.ua/rada/show/v1514282-23#Text (in Ukrainian)

MTW-Endoskopie. Our product portfolio [Internet]. MTW Endoskopie Manufaktur. 2026[cited 2026 Feb 5]. Available from: https://en.mtw-endoskopie.com/products/.

Kim SH, Kim KA, Joo MK, Lee H, Chung JW, Yun SC, et al. Prospective Evaluation of a New Liquid-Type Rapid Urease Test Kit for Diagnosis of Helicobacter pylori. Diagnostics (Basel). 2024;14(7):700. DOI: http://doi.org/10.3390/diagnostics14070700
|

Yadav R, Sagar M. Comparison of Different Histological Staining Methods for Detection of Helicobacter pylori Infection in Gastric Biopsy. Cureus. 2022;14(7):e27316. DOI: http://doi.org/10.7759/cureus.27316

Dixon MF, Genta RM, Yardley JH, Correa P. Classification and grading of gastritis. The updated Sydney System. International Workshop on the Histopathology of Gastritis, Houston 1994. Am J Surg Pathol. 1996;20(10):1161-81. DOI: http://doi.org/10.1097/00000478-199610000-00001
|

Theprungsirikul J, Skopelja-Gardner S, Rigby WFC. Killing three birds with one BPI: Bactericidal, opsonic, and anti-inflammatory functions. J Transl Autoimmun. 2021;4:100105. DOI: http://doi.org/10.1016/j.jtauto.2021.100105
|

Vllahu M, Voli A, Licursi V, Zagami C, D'Amore A, Traulsen J, et al. Inflammation promotes stomach epithelial defense by stimulating the secretion of antimicrobial peptides in the mucus. Gut Microbes. 2024;16(1):2390680. DOI: http://doi.org/10.1080/19490976.2024.2390680
|

Yoon K, Kim N. Roles of Sex Hormones and Gender in the Gut Microbiota. J Neurogastroenterol Motil. 2021;27(3):314-25. DOI: http://doi.org/10.5056/jnm20208
|

Algood HMS. T Cell Cytokines Impact Epithelial Cell Responses during Helicobacter pylori Infection. J Immunol. 2020;204(6):1421-8. DOI: http://doi.org/10.4049/jimmunol.1901307
|

Doohan D, Rezkitha YAA, Waskito LA, Yamaoka Y, Miftahussurur M. Helicobacter pylori BabA-SabA Key Roles in the Adherence Phase: The Synergic Mechanism for Successful Colonization and Disease Development. Toxins (Basel). 2021;13(7):485. DOI: http://doi.org/10.3390/toxins13070485
|

Yang XT, Niu PQ, Li XF, Sun MM, Wei W, Chen YQ, et al. Differential cytokine expression in gastric tissues highlights helicobacter pylori's role in gastritis. Sci Rep. 2024;14(1):7683. DOI: http://doi.org/10.1038/s41598-024-58407-x
|

Elbehiry A, Marzouk E, Aldubaib M, Abalkhail A, Anagreyyah S, Anajirih N, et al. Helicobacter pylori Infection: Current Status and Future Prospects on Diagnostic, Therapeutic and Control Challenges. Antibiotics (Basel). 2023;12(2):191. DOI: http://doi.org/10.3390/antibiotics12020191
|

Sijmons D, Collett S, Soliman C, Guy AJ, Scott AM, Durrant LG, et al. Probing the expression and adhesion of glycans involved in Helicobacter pylori infection. Sci Rep. 2024;14(1):8587. DOI: http://doi.org/10.1038/s41598-024-59234-w
|

Canny G, Levy O, Furuta GT, Narravula-Alipati S, Sisson RB, Serhan CN, et al. Lipid mediator-induced expression of bactericidal/ permeability-increasing protein (BPI) in human mucosal epithelia. Proc Natl Acad Sci U S A. 2002;99(6):3902-7. DOI: http://doi.org/10.1073/pnas.052533799
|

van der Giessen J, van der Woude CJ, Peppelenbosch MP, Fuhler GM. A Direct Effect of Sex Hormones on Epithelial Barrier Function in Inflammatory Bowel Disease Models. Cells. 2019;8(3):261. DOI: http://doi.org/10.3390/cells8030261
|

Tang L, Xie P, Wang H, Hong X, Gong Z, Zhao G, et al. The sex hormone-gut microbiome axis: mechanistic drivers of sex-disparate bacterial infection outcomes and precision clinical interventions. Clin Microbiol Rev. 2025;38(4):e0023625. DOI: http://doi.org/10.1128/cmr.00236-25
|

##submission.downloads##

Опубліковано

2026-03-27

Як цитувати

Савченко, Д., & Леженко, Г. (2026). БІОЛОГІЧНА РОЛЬ HUMAN BPI В ПЕРЕБІГУ ЗАХВОРЮВАНЬ ВЕРХНІХ ВІДДІЛІВ ШЛУНКОВО-КИШКОВОГО ТРАКТУ, АСОЦІЙОВАНИХ ІЗ HELICOBACTER PYLORI У ДІТЕЙ. Неонатологія, хірургія та перинатальна медицина, 16(1(59), 62–68. https://doi.org/10.24061/2413-4260.XVI.1.59.2026.8