РІВНІ СЕРЦЕВОГО ПЕПТИДУ NT- proBNP ТА ПОКАЗНИКИ ЕЛЕКТРОКАРДІОГРАФІЧНОГО ТА УЛЬТРАЗВУКОВОГО ДОСЛІДЖЕННЯ СЕРЦЯ ПРИ РАННІЙ ПРЕЕКЛАМПСІЇ ВАГІТНИХ

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.24061/2413-4260.XV.4.58.2025.17

Ключові слова:

NT-proBNP; прееклампсія; вагітні жінки; ЕКГ; ехокардіографія

Анотація

N-кінцевий промозковий натрійуретичний пептид NT-proBNP – серцевий пептид, який переважно синтезується та секретується міокардом лівого шлуночка. Він вважається одним із ключових біохімічних маркерів серцевих захворювань. Відомо, що його рівень у крові достовірно підвищується у пацієнтів із серцевою недостатністю. Втім, досі не проводилися дослідження взаємозв’язків між концентрацією NT-proBNP та показниками ЕКГ, та ультразвукового дослідження серця при патологічних станах, пов’язаних із вагітністю, зокрема при прееклампсії.

Мета дослідження. Вивчити зв’язок між концентраціями в сироватці крові серцевого пептиду NT-proBNP та показниками ЕКГ і ультразвукового дослідження серця при ранній прееклампсії вагітних.

Матеріал і методи. Загальна кількість жінок, включених до дослідження, склала 90 осіб. Всі вагітні були обстежені  в терміні вагітності 32-36 тижнів. До основної групи увійшли 60 вагітних із ранньою помірною прееклампсією. Контрольну групу склали 30 жінок із фізіологічним перебігом вагітності. Рівень NT-proBNP визначали за допомогою тест-системи MAGLUMI BNP (виробник: Shēnzhèn New Industries Biomedical Engineering, Шеньчжень, Китай); забір венозної крові у вагітних проводили одноразово натще о 8:00 ранку. ЕКГ серця проводилось на апараті Heaco ECG600G, 6/12-канальний кардіограф медичний апарат ЕКГ. УЗД серця проводилось із використанням системи ультразвукового апарату GE Voluson E8 Expert 3ав. 3143/1144/0178  Bиробник: General Electric, Aвстрія. Схвалення Комісії з питань біоетики Буковинського державного медичного університету (Протокол № 2 від 09.02.2015 р.). Статистична обробка результатів здійснювалася на персональному комп’ютері із використанням пакету програмного забезпечення «Statistica» (StatSoft Inc., Version 13, США), Microsoft Excel (2010), Microsoft Office (2010) та MedCalc Software (Version 16.1). Порівняння кількісних показників здійснювалося із використанням t-критерію Стьюдента для незалежних вибірок. Дослідження проводили у межах комплексної науково-дослідної роботи кафедри акушерства і гінекології БДМУ на тему: «Збереження та відновлення репродуктивного здоров'я жінок та дівчат при акушерській і гінекологічній патології»; державний реєстраційний номер: 0121U110020; термін виконання 01.2021-12.2025 рр.

Результати. У вагітних із ранньою ПЕ діагностовано вірогідно вищий середній рівень NT-proBNP, порівняно з контролем (79,5±37,4 пг/мл і 32,0±12,0 пг/мл, p<0,001). У пацієнток основної групи спостерігалося вірогідне збільшення товщини задньої стінки, у порівнянні з КГ  як у фазі діастоли (1,10 ± 0,05 см проти 0,82 ± 0,05 см,p < 0,0001), так і під час систоли (1,30 ± 0,04 см проти 1,10 ± 0,05 см, p < 0,0001). Подібні зміни відмічалися і для міжшлуночкової перетинки: у систолу її товщина досягала 1,30 ± 0,05 см проти 1,10 ± 0,06 см (p < 0,0001), а в діастолу – 1,09 ± 0,05 см проти 0,80 ± 0,04 см (p < 0,0001). У дослідній групі також виявлено зміни електрокардіографічних показників, порівняно зі здоровими вагітними. Середній інтервал PR у жінок з прееклампсією був подовжений до 208,0 ± 9,1 мс порівняно з 161,3 ± 8,4 мс у контрольній групі (p < 0,0001). Тривалість зубця P збільшилася до 129,4 ± 9,0 мс проти 98,3 ± 11,4 мс (p < 0,0001), а комплекс QRS – до 107,9 ± 9,6 мс проти 88,8 ± 10,2 мс (p < 0,0001). Зубець T подовжувався до 261,5 ± 9,2 мс порівняно з 180,2 ± 10,6 мс (p < 0,0001). Також відмічено збільшення інтервалу QT/QTc до 461,7 ± 10,0 мс проти 402,8 ± 10,2 мс (p < 0,0001). Нами встановлено наступні кореляційні зв’язки між показниками, що вивчалися: у жінок з прееклампсією значення NT-proBNP в плазмі крові слабко корелювало з товщиною міжшлуночкової перетинки в діастолу (r = 0,291, p = 0,0093), а також демонструвало слабку негативну кореляцію з інтервалом QT/QTc (r = -0,21, p=0,001). У контрольній групі рівень NT-proBNP також демонстрував помірну кореляцію з товщиною задньої стінки лівого шлуночка в діастолу (r = 0,312,  p = 0,0089) та слабку негативну – з інтервалом QT/QTc (r= - 0,205, p=0,02).

Висновки. 1. Рівень серцевого пептиду NT-proBNP вірогідно зростає в крові жінок, чия вагітність ускладнилася прееклампсією. 2. Отримані в групі жінок з ранньою помірною прееклампсією показники ЕКГ та УЗД серця відповідають типовим проявам початкової гіпертрофії лівого шлуночка. 3.Збільшення товщини стінок і міжшлуночкової перетинки є морфологічним маркером ремоделювання міокарду під впливом гемодинамічного перевантаження. 4. Електрокардіографічні ознаки - подовження інтервалів PR, QRS, QT та збільшення тривалості зубця P і T - відображають як уповільнення проведення імпульсу в міокарді, так і можливі зміни реполяризаційних процесів на тлі помірної прееклампсії.

Посилання

Bayes-Genis A, Docherty KF, Petrie MC, Januzzi JL, Mueller C, Anderson L, et al. Practical algorithms for early diagnosis of heart failure and heart stress using NT-proBNP: A clinical consensus statement from the Heart Failure Association of the ESC. Eur J Heart Fail. 2023;25(11):1891-1898. DOI: https://doi.org/10.1002/ejhf.3036 . PMID: 37712339.

Tsutsui H, Albert NM, Coats AJS, Anker SD, Bayes-Genis A, Butler J, et al. Natriuretic peptides: role in the diagnosis and management of heart failure: a scientific statement from the Heart Failure Association of the European Society of Cardiology, Heart Failure Society of America and Japanese Heart Failure Society. Eur J Heart Fail. 2023;25(5):616-631. DOI: https://doi.org/10.1002/ejhf.2848 . PMID: 37098791.

Chang KJ, Seow KM, Chen KH. Preeclampsia: Recent Advances in Predicting, Preventing, and Managing the Maternal and Fetal Life-Threatening Condition. Int J Environ Res Public Health. 2023;20(4):2994. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph20042994. PMID: 36833689.

Vasilache IA, Scripcariu IS, Doroftei B, Bernad RL, Cărăuleanu A, Socolov D, et al. Prediction of Intrauterine Growth Restriction and Preeclampsia Using Machine Learning-Based Algorithms: A Prospective Study. Diagnostics (Basel). 2024;14(4):453. DOI: https://doi.org/10.3390/diagnostics14040453. PMID: 38396491.

Khan B, Allah Yar R, Khakwani AK, Karim S, Arslan Ali H. Preeclampsia Incidence and Its Maternal and Neonatal Outcomes With Associated Risk Factors. Cureus. 2022;14(11):e31143. DOI: https://doi.org/10.7759/cureus.31143. PMID: 36483900.

Magee LA, Brown MA, Hall DR, Gupte S, Hennessy A, Karumanchi SA, et al. The 2021 International Society for the Study of Hypertension in Pregnancy classification, diagnosis & management recommendations for international practice. Pregnancy Hypertens. 2022:148-169. DOI: https://doi.org/10.1016/j.preghy.2021.09.008 . PMID: 35066406.

Mustary M, Syafar M, Ansariadi, Riskiyani S, Moedjiono AI, Erika KA, et al. Health literacy and risk factors for preeclampsia: A case-control study in community health centers of Maros district, south Sulawesi. J Educ Health Promot. 2025;31;14:315. DOI: https://doi.org/10.4103/jehp.jehp174124 . PMID: 40917944.

Cresswell JA, Alexander M, Chong MYC, Link HM, Pejchinovska M, Gazeley U, et al. Global and regional causes of maternal deaths 2009-20: a WHO systematic analysis. Lancet Glob Health. 2025;13(4):e626-e634. DOI: https://doi.org/10.1016/S2214-109X(24)00560-6. PMID: 40064189.

Boakye E, Kwapong YA, Obisesan O, Ogunwole SM, Hays AG, Nasir K, et al. Nativity-Related Disparities in Preeclampsia and Cardiovascular Disease Risk Among a Racially Diverse Cohort of US Women. JAMA Netw Open. 2021;4(12):e2139564. DOI: https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2021.39564 . PMID: 34928357.

Shaw LJ, Patel K, Lala-Trindade A, Feltovich H, Vieira L, Kontorovich A, et al. Pathophysiology of Preeclampsia-Induced Vascular Dysfunction and Implications for Subclinical Myocardial Damage and Heart Failure. JACC Adv. 2024;3(6):100980. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jacadv.2024.100980 . PMID: 38938863.

Stanhewicz AE, Nuckols VR, Pierce GL. Maternal microvascular dysfunction during preeclamptic pregnancy. Clin Sci (Lond). 2021;135(9):1083-1101. DOI: https://doi.org/10.1042/CS20200894. PMID: 33960392; PMCID: PMC8214810.

Brosens I, Puttemans P, Benagiano G. Placental bed research: I. The placental bed: from spiral arteries remodeling to the great obstetrical syndromes. Am J Obstet Gynecol. 2019;221(5):437-456. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ajog.2019.05.044 . PMID: 31163132.

Burton GJ, Jauniaux E, Moffett A. Formation of the placental membranes and pathophysiological origin of associated great obstetrical syndromes. Am J Obstet Gynecol. 2025:S0002-9378(25)00519-8. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ajog.2025.07.039 . PMID: 40744286.

Honigberg MC. Understanding Heart Failure in Women With Preeclampsia: A Call for Prevention. J Am Coll Cardiol. 2021;78(23):2291-2293. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jacc.2021.09.1361. PMID: 34857090.

Villalain C, Gómez-Arriaga P, Simón E, Galindo A, Herraiz I. Longitudinal changes in angiogenesis biomarkers within 72 h of diagnosis and time-to-delivery in early-onset preeclampsia. Pregnancy Hypertens. 2022;28:139-145. DOI: https://doi.org/10.1016/j.preghy.2022.03.009. PMID: 35381472.

Tabacco S, Ambrosii S, Polsinelli V, Fantasia I, D'Alfonso A, Ludovisi M, et al. Pre-Eclampsia: From Etiology and Molecular Mechanisms to Clinical Tools-A Review of the Literature. curr issues mol biol. 2023;45(8):6202-6215. DOI: https://doi.org/10.3390/cimb45080391 . PMID: 37623210.

Ukah UV, Dayan N, Potter BJ, Paradis G, Ayoub A, Auger N. Severe Maternal Morbidity and Long-Term Risk of Cardiovascular Hospitalization. Circ Cardiovasc Qual Outcomes. 2022;15(2):e008393. DOI: https://doi.org/10.1161/CIRCOUTCOMES.121.008393 . PMID: 35098729.

Mou AD, Barman Z, Hasan M, Miah R, Hafsa JM, Das Trisha A, et al. Prevalence of preeclampsia and the associated risk factors among pregnant women in Bangladesh. Sci Rep. 2021;11(1):21339. DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-021-00839-w. PMID: 34716385. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8556297/pdf/41598_2021_Article_839.pdf

Melchiorre K, Thilaganathan B, Giorgione V, Ridder A, Memmo A, Khalil A. Hypertensive Disorders of Pregnancy and Future Cardiovascular Health. Front Cardiovasc Med. 2020;7:59. DOI: https://doi.org/10.3389/fcvm.2020.00059 . PMID: 32351977.

Bortnick AE, Lama von Buchwald C, Hasani A, Liu C, Berkowitz JL, Vega S, et al. Persistence of abnormal global longitudinal strain in women with peripartum cardiomyopathy. Echocardiography. 2021;38(6):885-891. DOI: https://doi.org/10.1111/echo.15071. PMID: 33963787.

Bellamy L, Casas JP, Hingorani AD, Williams DJ. Pre-eclampsia and risk of cardiovascular disease and cancer in later life: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2007 Nov 10;335(7627):974. DOI: https://doi.org/10.1136/bmj.39335.385301.BE . PMID: 17975258.

Chuang CJ, Chiou WY, Yang HJ, Lin HY, Hung SK, Lee MS, et al. Impact of preeclampsia/eclampsia on hemorrhagic and ischemic stroke risk: A 17 years follow-up nationwide cohort study. PLoS One. 2022;17(11):e0276206. DOI: https://doi.org/ 10.1371/journal.pone.0276206. PMID: 36350825.

Williams D, Stout MJ, Rosenbloom JI, Olsen MA, Joynt Maddox KE, Deych E, et al. Preeclampsia Predicts Risk of Hospitalization for Heart Failure With Preserved Ejection Fraction. J Am Coll Cardiol. 2021;78(23):2281-2290. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jacc.2021.09.1360. PMID: 34857089.

Hauge MG, Damm P, Kofoed KF, Ersbøll AS, Johansen M, Sigvardsen PE, et al. Early Coronary Atherosclerosis in Women With Previous Preeclampsia. J Am Coll Cardiol. 2022;79(23):2310-2321. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jacc.2022.03.381. PMID: 35680182.

Bergman K, Svanvik T, Basic C, Rosengren A, Zverkova Sandström T, Celind J, Sjöland H, Wikström AK, Schaufelberger M, Thunström E. Heart disease in pregnancy and risk of pre-eclampsia: a Swedish register-based study. Open Heart. 2024;11(1):e002728. DOI: https://doi.org/10.1136/openhrt-2024-002728 . PMID: 38782544; PMCID: PMC11116857.

Garrido-Giménez C, Cruz-Lemini M, Álvarez FV, Nan MN, Carretero F, Fernández-Oliva A, et al. On Behalf Of The EuroPE Working Group. Predictive Model for Preeclampsia Combining sFlt-1, PlGF, NT-proBNP, and Uric Acid as Biomarkers. J Clin Med. 2023;12(2):431. DOI: https://doi.org/10.3390/jcm12020431 . PMID: 36675361; PMCID: PMC9866466.

Goetze JP, Bruneau BG, Ramos HR, Ogawa T, de Bold MK, de Bold AJ. Cardiac natriuretic peptides. Nat Rev Cardiol. 2020 Nov;17(11):698-717. DOI: https://doi.org/10.1038/s41569-020-0381-0 . Epub 2020 May 22. PMID: 32444692.

Castiglione V, Aimo A, Vergaro G, Saccaro L, Passino C, Emdin M. Biomarkers for the diagnosis and management of heart failure. Heart Fail Rev. 2022 Mar;27(2):625-643. doi: https://doi.org/10.1007/s10741-021-10105-w . Epub 2021 Apr 14. PMID: 33852110; PMCID: PMC8898236.

Rosół N, Procyk G, Kacperczyk-Bartnik J, Grabowski M, Gąsecka A. N-terminal prohormone of brain natriuretic peptide in gestational hypertension and preeclampsia - State of the art. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2024;297:96-105. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2024.04.007 . Epub 2024 Apr 9. PMID: 38603986.

Castiglione V, Aimo A, Vergaro G, Saccaro L, Passino C, Emdin M. Biomarkers for the diagnosis and management of heart failure. Heart Fail Rev. 2022;27(2):625-643. DOI: https://doi.org/10.1007/s10741-021-10105-w . PMID: 33852110.

##submission.downloads##

Опубліковано

2025-12-29

Як цитувати

Русой, Н., Бербець, А., Юр’єва, Л., & Шаші , К. (2025). РІВНІ СЕРЦЕВОГО ПЕПТИДУ NT- proBNP ТА ПОКАЗНИКИ ЕЛЕКТРОКАРДІОГРАФІЧНОГО ТА УЛЬТРАЗВУКОВОГО ДОСЛІДЖЕННЯ СЕРЦЯ ПРИ РАННІЙ ПРЕЕКЛАМПСІЇ ВАГІТНИХ. Неонатологія, хірургія та перинатальна медицина, 15(4(58), 120–126. https://doi.org/10.24061/2413-4260.XV.4.58.2025.17